Speeksel speelt een rol bij de spijsvertering, eten, spreken en slikken. Daarnaast is speeksel onmisbaar bij de smaakgewaarwording.
- Spijsvertering: het enzym amylase in speeksel speelt een belangrijke rol bij de spijsvertering. Het breekt zetmeel en glycogeenbevattend voedsel voor een deel af.
- Eten, spreken, slikken: eiweitketens (mucinen) in het speeksel zorgen voor visco-elastische eigenschap (stroperig- en kleefbaarheid) van speeksel waardoor eten, spreken en slikken mogelijk wordt.
- Smaak: zowel zink als het eiwit gustine in speeksel zijn van belang bij de smaakgewaarwording. Daarnaast vindt zonder speeksel geen overdracht van informatie plaats waardoer je geen smaken zou kunnen proeven.